Đau đầu Migraine: Nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị.

Đau đầu migraine là một bệnh lý thần kinh mạn tính phổ biến ở tuổi dậy thì và thanh niên, thường giảm đi sau tuổi 50. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Migraine là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mất khả năng lao động ở nhóm tuổi trẻ và trung niên, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, đúng cách. Vậy đau đầu Migraine là gì và làm sao để kiểm soát cơn đau?

1. Đau đầu Migraine là gì?

Đau đầu Migraine còn gọi là hội chứng đau nửa đầu, là tình trạng đau đầu tái diễn với các cơn đau dữ dội, cảm giác đau nhói theo nhịp mạch, khu trú ở một bên đầu. Cơn đau thường đi kèm với cảm giác buồn nôn, rối loạn thị giác, nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh.

2. Nguyên nhân nào gây ra đau đầu Migraine ?

Hiện nay y học chưa xác định được nguyên nhân chính xác gây ra hội chứng đau nửa đầu Migraine, nhưng một số yếu tố dưới đây được xem là có liên quan đến chứng đau nửa đầu:

· Tiền sử gia đình bị đau nửa đầu

· Giới tính: nữ mắc nhiều hơn nam gấp 3 lần.

· Sử dụng một số loại thuốc có thể làm nặng thêm chứng đau nửa đầu

· Thay đổi nội tiết tố

· Các sự kiện căng thẳng trong cuộc sống

· Rối loạn giấc ngủ

· Chế độ ăn thiếu khoa học

· Thay đổi thời tiết · Âm thanh lớn, ánh sáng mạnh, mùi hương nồng.

3. Phân loại đau đầu Migraine

Dựa vào sự xuất hiện của các triệu chứng báo trước, Migraine được chia thành hai nhóm chính:

Đau đầu migraine có tiền triệu: chiếm khoảng 10-25% trường hợp. Người bệnh có các triệu chứng cảnh báo trước khoảng 24-48h,  cơn đau đầu sẽ bùng phát sau đó.

Một số thể đặc biệt của đau đầu Migraine có tiền triệu:

· Đau nửa đầu võng mạc (Retinal Migraine)

· Đau đầu Migraine thân não (Migraine with Brainstem Aura)

· Chứng đau đầu Migraine liệt nửa người (Hemiplegic)

· Chứng đau đầu Migraine thầm lặng (Silent migraine)

Đau đầu migraine không có tiền triệu: chiếm khoảng 75% trường hợp. Cơn đau xuất hiện đột ngột, không có dấu hiệu báo trước thường kèm theo buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng và sợ âm thanh.

4. Các triệu chứng của đau đầu Migraine là gì?

Người bệnh có thể trải qua 4 giai đoạn trong một cơn đau đầu Migraine:

Giai đoạn triệu chứng sớm (Prodrome)

Xuất hiện trước cơn đau từ 24–48 giờ, với các triệu chứng thần kinh thực vật như:

· Thèm ăn hoặc chán ăn

· Thay đổi tâm trạng, mệt mỏi, dễ cáu gắt

· Ngáp nhiều không kiểm soát

· Khát nước

Giai đoạn Aura

Diễn ra 10–60 phút trước cơn đau, thường kéo dài không quá một giờ. Biểu hiện có thể bao gồm:

· Rối loạn thị giác, khó nói

· Tê bì hoặc ngứa ran ở tay, mặt

· Yếu cơ hoặc cảm giác bất thường

Giai đoạn đau đầu

Giai đoạn đau đầu kéo dài từ vài giờ đến vài ngày. Các triệu chứng bao gồm:

· Đau dữ dội một bên đầu và trở nên trầm trọng hơn khi bạn di chuyển.

· Nhạy cảm với ánh sáng, mùi, âm thanh, chuyển động và xúc giác.

· Lú lẫn, mờ mắt, hoa mắt, chóng mặt.

· Buồn nôn, nôn mửa hoặc rối loạn tiêu hóa

Giai đoạn sau cơn đau nửa đầu (Postdrome)

Postdrome là giai đoạn cuối cùng của cơn đau đầu Migraine. Postdrome có thể kéo dài trong 24–48 giờ sau khi cơn đau nửa đầu chấm dứt, bao gồm các triệu chứng:

· Mệt mỏi, giảm khả năng tập trung

· Chóng mặt và thay đổi tâm trạng

=> Xem thêm: Hiểu đúng về Rối loạn Điện giải – Nguyên nhân và Biện pháp Phòng ngừa

5. Những phương pháp điều trị nào hiệu quả?

Hiện nay, Migraine chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn.  Tuy nhiên, sử dụng thuốc và thực hiện một số thay đổi trong lối sống có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của chứng đau nửa đầu và ngăn ngừa tái phát.

Xử trí cơn đau cấp:

· Ngủ trưa hoặc nghỉ ngơi trong một căn phòng tối, yên tĩnh

· Đặt khăn lạnh  chườm lên vùng bị đau

· Uống nhiều nước, đặc biệt nếu cơn đau nửa đầu bao gồm nôn mửa

Điều trị đau nửa đầu ngắn hạn bằng thuốc:

· Thuốc triptan (Sumatriptan, Zolmitriptan) là phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho chứng đau nửa đầu. Chúng làm tăng mức độ serotonin trong não.

· Thuốc dẫn xuất Ergot (ergotamine, dihydroergotamine), chúng hoạt động tốt nhất trong giai đoạn đầu của chứng đau nửa đầu.

· Thuốc ức chế CGRP (Atogepant), chúng ngăn chặn sự kích hoạt các dây thần kinh cụ thể trong não liên quan đến cơn đau.

· Thuốc không kê đơn (thuốc giảm đau như ibuprofen, aspirin hoặc acetaminophen) có thể làm giảm cơn đau của chứng đau nửa đầu ít nghiêm trọng hơn.

· Thuốc giảm buồn nôn ( chlorpromazine, metoclopramide) có thể làm giảm cảm giác khó chịu do các loại đau đầu khác nhau, bao gồm cả chứng đau nửa đầu

Điều trị dự phòng:

· Bổ sung vi chất thiết yếu.

· Thuốc giảm huyết áp, thuốc chống động kinh, thuốc chống trầm cảm.

Việc sử dụng thuốc cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi, tránh tự ý dùng kéo dài.

6. Các biện pháp phòng ngừa bệnh đau đầu Migraine

Một số biện pháp không dùng thuốc giúp ngăn ngừa và giảm các cơn đau nửa đầu bao gồm:

· Tránh xa các yếu tố kích thích từ môi trường: tiếng ồn, ánh sáng mạnh hay mùi hương nhất định

· Tránh các thực phẩm có chứa chất kích thích

· Quản lý stress, thư giãn, thiền

· Thực hành lối sống khỏe mạnh: tập thể dục, uống đủ nước, ngủ đủ giấc.

· Liệu pháp nhận thức – hành vi, xoa bóp hoặc châm cứu

· Tránh lạm dụng thuốc và các thuốc có thể làm nặng Migraine (ví dụ một số thuốc nội tiết)

7. Kết luận:

Đau đầu migraine là bệnh lý mạn tính có thể kiểm soát tốt nếu được chẩn đoán và điều trị đúng. Khi cơn đau tái diễn nhiều lần hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn điều trị phù hợp, tránh tự ý lạm dụng thuốc.

=> Xem thêm: RỐI LOẠN GIẤC NGỦ (RLGN)

Tài liệu tham khảo:

1.  BMJ Best Practice – Migraine headache in adults

2. NIH – Migraine

3. ICHD3- Phân loại rối loạn đau đầu, Hiệp hội Đau đầu Quốc tế.

Hệ Thống Y Khoa Hồng Anh – một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục và hiện đại đang được phát triển tại Việt Nam.

Hồng Anh luôn đồng hành cùng Việt Nam trong nỗ lực đổi mới sáng tạo, nhằm góp phần phát triển và nâng tầm hệ thống y tế quốc gia với nền móng từ tuyến y tế cơ sở. Chúng tôi cam kết mang lại dịch vụ dự phòng, khám, chữa bệnh và phục hồi chức năng chất lượng cao, hiệu quả, chuyên nghiệp và nhân văn bằng sự tận tâm, với mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

Hệ thống Y khoa Hồng Anh: SỨ GIẢ CỦA NIỀM HY VỌNG